Hồi mới lập nghiệp trên Internet, tôi cũng nghĩ như đa số mọi người: email là thứ của thời quá khứ, ai còn đọc email nữa. Tôi dồn hết sức vào mạng xã hội — đăng bài, nuôi kênh, canh giờ vàng. Có bài lên rất tốt, có bài rơi tõm không một tiếng vang. Và tôi nhận ra mình đang sống trong một cảm giác rất lạ: càng làm nhiều, càng bất an. Vì tất cả những gì tôi xây, tôi không nắm được thứ gì trong tay cả.
Mãi đến khi học Master Xuân Hùng — người thầy đã kéo tôi ra khỏi vòng xoáy chạy theo thuật toán — tôi mới hiểu một sự thật mà các bậc thầy marketing thế giới đã nói từ rất lâu: tài sản lớn nhất của một người kinh doanh trên Internet không phải là lượt xem, mà là danh sách email. Từ ngày hiểu ra điều đó, cách tôi làm mọi thứ thay đổi hẳn.
Fanpage là đất đi thuê, danh sách email là đất của mình
Hãy hình dung thế này. Bạn mở một quán ăn trên mảnh đất thuê. Quán đông khách, bạn mừng. Nhưng một ngày chủ đất đổi ý — tăng giá thuê, đổi lối đi, hoặc đơn giản là lấy lại đất. Bạn làm được gì? Không gì cả. Toàn bộ khách quen của bạn gắn với cái địa điểm ấy, không phải với bạn.
Fanpage, kênh TikTok, kênh YouTube — tất cả đều là đất đi thuê. Nền tảng cho bạn dựng nhà trên đất của họ, và họ giữ toàn quyền: đổi thuật toán, giảm lượt tiếp cận, khóa tài khoản mà không cần hỏi ý bạn. Tôi từng chứng kiến một người quen mất trắng kênh gần trăm nghìn người theo dõi chỉ sau 1 đêm, vì một lỗi vi phạm mà chính anh cũng không hiểu rõ. Bao nhiêu năm gây dựng, tan trong một cú nhấp chuột của người khác.
Danh sách email thì khác hẳn. Đó là thứ duy nhất trên Internet mà bạn thật sự sở hữu. Bạn có thể tải nó về máy, mang nó sang bất kỳ công cụ gửi thư nào, và không một nền tảng nào có quyền đứng giữa bạn và người đọc của bạn. Nền tảng có thể sập, thuật toán có thể đổi — danh sách email vẫn nằm đó, là của bạn.
Người khôn ngoan vẫn dựng nhà trên đất đi thuê để đón khách — nhưng họ luôn dẫn khách quý về mảnh đất của riêng mình. Mảnh đất đó chính là danh sách email.
Email là cuộc trò chuyện 1-1, không phải tiếng loa giữa chợ
Đăng một bài lên mạng xã hội giống như đứng giữa chợ mà nói qua loa: ai đi ngang thì nghe, mà phần lớn là đi ngang thật. Người ta lướt qua bạn giữa hàng trăm thứ ồn ào khác — video hài, tin giật gân, quảng cáo nhấp nháy. Bạn phải gào to hơn tất cả mới mong được chú ý 3 giây.
Email thì khác về bản chất. Khi thư của bạn nằm trong hộp thư của một người, nó không phải cạnh tranh với cả cái chợ nữa. Đó là một cuộc trò chuyện riêng, 1 người viết cho 1 người đọc, trong một không gian yên tĩnh hơn nhiều. Người ta mở email với tâm thế khác hẳn lúc lướt mạng — chậm hơn, chú tâm hơn, sẵn sàng đọc hết một lá thư dài nếu lá thư đó đáng đọc.
Tôi vẫn nhớ cảm giác lần đầu nhận được thư trả lời từ một người đọc: "Anh ơi, em đọc thư anh mỗi tuần, cảm giác như anh viết riêng cho em vậy." Không một bài đăng mạng xã hội nào của tôi từng tạo ra được sự gắn bó kiểu đó.
Người đã cho bạn email là người đã mở cửa cho bạn
Đây là điểm mà nhiều người bỏ qua. Trên mạng xã hội, một lượt "thích" gần như không tốn gì — người ta bấm rồi quên ngay. Nhưng khi một người gõ địa chỉ email của họ vào ô đăng ký của bạn, họ đã làm một việc có ý nghĩa hơn nhiều: họ mời bạn bước vào hộp thư riêng của họ.
Đó là một sự cho phép. Giống như một người mở cửa nhà và nói: "Anh cứ ghé chơi, tôi muốn nghe anh nói." Người đã chủ động mở cửa là người đã có sẵn một mức tin tưởng ban đầu với bạn — và niềm tin, chứ không phải lượt xem, mới là thứ biến người lạ thành khách hàng, biến khách hàng thành người đồng hành lâu dài.
Vì thế, 500 người trong danh sách email — những người đã tự tay mở cửa — thường đáng giá hơn nhiều so với hàng chục nghìn người theo dõi chỉ lướt ngang qua bạn 1 lần rồi thôi.
Bán hàng qua email: không phải trả tiền quảng cáo lặp đi lặp lại
Còn một lý do rất thực tế khiến các bậc thầy marketing giữ chặt email như vũ khí ngầm: chi phí.
Muốn chạm tới khách qua quảng cáo, bạn phải trả tiền. Muốn chạm lại lần nữa? Trả tiền lần nữa. Mỗi lần muốn nói chuyện với chính những người đã từng quan tâm mình, bạn lại phải móc ví trả cho nền tảng. Đó là một vòng lặp không có điểm dừng.
Với email, bạn "trả tiền" để có được một người 1 lần — bằng công sức tạo nội dung, bằng món quà bạn tặng họ. Nhưng từ đó về sau, mỗi lần muốn trò chuyện, muốn chia sẻ, muốn mời họ một sản phẩm, bạn chỉ cần viết một lá thư và bấm gửi. Chi phí gần như bằng 0, dù danh sách có 100 người hay 10.000 người. Đó là lý do người ta gọi danh sách email là tài sản: xây 1 lần, dùng được rất nhiều lần.
Bắt đầu từ con số 0: món quà, lá thư, và lời mời
Nghe hay vậy, nhưng bắt đầu thế nào khi bạn chưa có nổi 1 địa chỉ email nào trong danh sách? Con đường tôi đã đi — và vẫn đang đi — gồm 3 bước rất đời thường:
- Bước 1 — Món quà đổi email. Không ai cho bạn email chỉ vì bạn xin. Hãy tạo một món quà nhỏ mà đúng thứ người ta cần: 1 cuốn ebook ngắn, 1 bộ checklist, 1 chuỗi bài hướng dẫn. Người ta nhận quà, bạn nhận email — một cuộc trao đổi sòng phẳng và tử tế.
- Bước 2 — Thư đều đặn, cho đi giá trị. Có email rồi thì đừng im lặng, cũng đừng chỉ xuất hiện khi cần bán. Hãy gửi thư đều đặn — mỗi tuần 1 đến 2 lá — kể chuyện thật, chia sẻ bài học thật, chỉ cách làm thật. Như người bạn ghé nhà chơi, lần nào cũng mang theo một điều đáng nghe.
- Bước 3 — Thỉnh thoảng, một lời mời. Khi bạn đã cho đi đủ nhiều, việc thỉnh thoảng giới thiệu một sản phẩm không còn là làm phiền — nó trở thành một lời mời tự nhiên từ một người quen đáng tin.
Nguyên tắc 70-80: cho trước, mời sau
Trong tổng số thư bạn gửi, hãy để 70-80% là những lá thư cho đi giá trị thuần túy — không bán gì cả. Phần còn lại mới là lời mời sản phẩm. Giữ đúng tỷ lệ này, người đọc sẽ mong thư của bạn thay vì né thư của bạn. Đảo ngược nó, danh sách của bạn sẽ nguội lạnh rất nhanh.
Vũ khí ngầm không dành cho người vội
Tôi phải nói thật: email marketing không phải phép màu qua đêm. Danh sách 50 người đầu tiên của bạn sẽ đến chậm. Những lá thư đầu tiên có thể chẳng ai trả lời. Sẽ có lúc bạn tự hỏi mình viết cho ai đọc.
Nhưng đó chính là lý do nó là vũ khí ngầm. Vì nó không hào nhoáng, không có con số lượt xem để khoe, nên đa số người ta bỏ qua nó — và nhường lại lợi thế cho số ít người đủ kiên nhẫn. Mỗi lá thư bạn gửi hôm nay là một viên gạch đặt xuống nền móng. Mạng xã hội cho bạn khoảnh khắc; email cho bạn mối quan hệ. Mà trong kinh doanh, người ta mua hàng của người mình có quan hệ và tin tưởng — không phải của người mình lướt qua 3 giây.
Nếu hôm nay bạn chưa có gì ngoài mong muốn bắt đầu, vậy là đủ. Hãy nghĩ về món quà đầu tiên bạn có thể tặng, và lá thư đầu tiên bạn muốn viết. Con đường nghìn dặm của người lập nghiệp trên Internet, rất nhiều khi, bắt đầu bằng 1 địa chỉ email.
Danh sách email nhỏ mà thật, quý hơn triệu lượt xem đi ngang.
Bạn muốn dựng danh sách email đầu tiên?
Nhắn cho tôi qua Zalo — kể cho tôi nghe bạn đang ở đâu trên con đường lập nghiệp, và tôi sẽ chỉ cho bạn bước tiếp theo phù hợp nhất với hoàn cảnh của bạn. Không rao bán, chỉ chỉ đường.
Kết nối với Phạm Anh 🔥